Uvod

Politička kriza u Crnoj Gori nastavila se i u 2018. godini. Opozicione stranke nastavile su bojkot parlamenta zbog pitanja izbornog zakonodavstva. Preduzeti su određeni koraci ka obnavljanju političkog dijaloga u drugoj polovini 2018. godine, poput uspostavljanja privremenog parlamentarnog odbora za dalju reformu izbornog i drugog zakonodavstva uz podršku Evropske unije (EU) u novembru. Odbor se sastoji od predstavnika političkih stranaka, akademske zajednice i organizacija civilnog društva koji su izabrani u otvorenom postupku. Sve političke stranke na lokalnim izborima učestvovale su na lokalnim izborima održanim u trinaest crnogorskih opština u februaru i maju, dok su predsjednički izbori održani u aprilu. 

Krajem 2018. godine uhapšen je Nebojša Medojević, poslanik iz opozicionog Demokratskog fronta, zbog odbijanja da svjedoči protiv bivšeg gradonačelnika Podgorice u slučaju koji uključuje optužbe za korupciju i zloupotrebu položaja. Izdat je nalog za hapšenje još jednog poslanika iz Demokratskog fronta zbog odbijanja da svjedoči u drugom slučaju korupcije, ali on se zatvorio u Skupštini kako bi to izbjegao. Ustavni sud pokrenuo je postupak za ocjenu ustavnosti Zakona o krivičnom postupku na osnovu kojeg je Medojević uhapšen. Nakon njegovog hapšenja, Demokratski front opet je otpočeo bojkot parlamenta i Odbora za dalju reformu izbornog i drugog zakonodavstva, čime se nastavila politička kriza u Crnoj Gori. 

Rukovodstvo Javnog servisa i pojedini članovi Savjeta Radio-televizije Crne Gore smijenjeni su 2018. godine na osnovu odluka Agencije za sprječavanje korupcije. Pojedine OCD su zbog toga organizovale proteste tvrdeći da su smjene politički motivisane. U maju iste godine novinarka lista Vijesti, Olivera Lakić, je ranjena što je tužilaštvo okarakterisalo kao pokušaj ubistva. Izvršioci i nalogodavci napada do kraja godine još uvijek nijesu bili otkriveni.  

Ostvaren je ograničen napredak u pregovorima o pristupanju Crne Gore EU. Do kraja 2018. godine otvorena su trideset i dva pregovaračka poglavlja, dok su tri privremeno zatvorena. U decembru 2018. godine Crna Gora je započela pregovore o Poglavlju 27 Životna sredina i klimatske promjene. 

Održivost OCD nije se značajno promijenila u 2018. godini. Napredak se bilježi jedino u okviru finansijske održivosti, što je rezultat novog Zakona o nevladinim organizacijama, kojim je uveden novi sistem javnog finansiranja nevladinih organizacija. Međutim, bilo je određenih manjkavosti u njegovoj primjeni tokom godine, uključujući činjenicu da organi vlasti nijesu u roku ispunjavali sve zakonske obaveze, i to što nijesu sva ministarstva pokazala interesovanje za finansiranje projekata i programa NVO-a iz njihove nadležnosti. Javni imidž ovog sektora, s druge strane, bio je narušen rastućim negativnim medijskim izvještavanjem o aktivnostima OCD. 

Ministarstvo javne uprave upravlja Registrom nevladinih organizacija koji sadrži podatke o nazivu organizacije, djelatnosti, sjedištu, ovlašćenim licima i osnivačima svake NVO. Prema Registru, u Crnoj Gori je sredinom marta 2019. godine bilo 4.500 nevladinih udruženja, 174 fondacijee i 11 stranih organizacija. Prema podacima na Portalu otvorenih podataka od decembra 2018. godine, u Crnoj Gori postoji 2.681 aktivna nevladina organizacija. Najveći broj registrovanih organizacija nalazi se u glavnom gradu. Prema Strategiji unapređenja podsticajnog okruženja za djelovanje NVO, najveći broj organizacija se bavi temama iz oblasti kulture, zaštite ljudskih i manjinskih prava, umjetnosti, institucionalnog i vaninstitucionalnog obrazovanja, poljoprivrede i ruralnog razvoja i socijalne i zdravstvene zaštite. 

Pored registra nevladinih organizacija, Nacionalna kancelarija za saradnju s nevladinim organizacijama održava bazu podataka nevladinih organizacija uz tehničku podršku Evropske unije (EU), u koju nevladine organizacije mogu dobrovoljno unijeti podatke o svom radu. Trenutno baza podataka sadrži podatke o 4.365 organizacija, iako većina unosa uključuje samo podatke o adresama i oblastima djelovanja. Ova platforma takođe sadrži rubrike u kojima se mogu predstaviti aktuelne vijesti, konkursi i pozivi za obavljanje volontiranja ili stažiranja.