Indeks održivosti organizacija civilnog društva u Crnoj Gori

 2019.

Indeks održivosti OCD-a je analitički instrument koji mjeri napredak civilnog sektora u regionu Centralne i Istočne Evrope i Evroazije.

››  Indeks ispituje sveukupno okruženje za razvoj civilnog društva, kroz sedam dimenzija. ‹‹

›› Uvod

 

›› Politička kriza u Crnoj Gori je obilježila i 2019. godinu, kroz nastavak bojkota parlamenta i nepovjerenje građana u izbore. Iako su planirane izmjene izbornog zakonodavstva radi otklanjanja mnogih njegovih nedostataka uoči parlamentarnih izbora koji su planirani za 30. avgust 2020. godine, do toga nije došlo.

U januaru 2019. godine, javnost je uzburkao skandal vezan za finansiranje vladajuće partije, Demokratske partije socijalista (DPS). Odbjegli kontroverzni biznismen koji je pod finansijskom istragom vrhovnog državnog tužioca je iz Londona iznosio u javnost da je godinama donirao značajna sredstva DPS-u…

Pravno okruženje

 

›› Pravno okruženje za djelovanje OCD-a se nije značajno promijenilo u 2019. godini.

Osnivanje, status, finansiranje i drugi aspekti djelovanja OCD-a su uređeni Zakonom o nevladinim organizacijama (u daljem tekstu: Zakon o NVO), čije su izmjene i dopune usvojene u 2017 godini. Njime se prepoznaju nevladina udruženja i nevladine fondacije kao dva oblika nevladinih organizacija. Zakon se neprimjenjuje na političke partije, vjerske zajednice, sindikalne organizacije, sportske organizacije, poslovna udruženja i druge fondacije i organizacije čije je osnivač država. Strategija unapređenja podsticajnog okruženja za djelovanje NVO za period 2018-2020 je donijeta u januaru 2018. godine…

Organizacioni kapaciteti

 

›› Nije došlo do značajnih izmjena organizacionih kapaciteta OCD-a u toku 2019. godine. Većina OCD-a u Crnoj Gori su male organizacije ograničenih kapaciteta koje djeluju na lokalnom nivou. OCD većih kapaciteta djeluju na nacionalnom nivou, a u fokusu njihovih aktivnosti su teme iz oblasti vladavine prava i ljudskih prava. OCD se uglavnom finansiraju po projektima, te su nekada prinuđene da svoje aktivnosti prilagođavaju onome što potencijalni donatori definišu kao prioritete.

U fokusu rada većine OCD-a i dalje nije izgradnja interesne zajednice. OCD koje pružaju usluge održavaju redovnu komunikaciju sa svojom interesnom zajednicom.

Finansijska održivost

 

›› Nije došlo do značajnijeg unapređenja finansijske održivosti u 2019. godini.

Postupak davanja finansijske podrške za NVO iz državnog budžeta se sprovodi po novom mehanizmu koji je uveden izmjenama i dopunama Zakona o NVO iz 2017. godine, kojim se predviđa da Vlada utvrđuje prioritetne oblasti za finansiranje projekata na osnovu predloga ministarstava, koja potom raspodjeljuju ta sredstva. Prema Zakonu, najmanje 0.3% tekućeg budžeta je namijenjeno za finansiranje projekata i programa NVO-a u oblastima od javnog interesa, a 0.1% u oblasti zaštite lica sa invaliditetom. Takođe, najmanje 0.1% tekućeg budžeta se opredjeljuje za sufinansiranje projekata…

Zagovaranje

 

›› Zagovaranje OCD-a se nije značajno promijenilo u 2019. godini.

Zakonom o državnoj upravi je propisano da organi državne uprave ostvaruju saradnju sa nevladinim organizacijama u postupku sprovođenja javnih rasprava u pripremi zakona i strategija i radu radnih grupa i drugih tijela. Međutim, zakon propisuje da sprovođenje javnih rasprava nije obavezno kada se uređuju pitanja iz oblasti odbrane i bezbjednosti, godišnjeg budžeta, ali i u vanrednim, hitnim ili nepredviđenim oklonostima, kao i u situacijama kada se zakonom neko pitanje ne određuje bitno drugačije…

Pružanje usluga

 

›› Oblast pružanja usluga nije značajnije promijenjena tokom 2019. godine.

U Crnoj Gori su organizacije civilnog društva prvenstveno pružaoci usluga u oblasti socijalne zaštite, besplatne pravne pomoći, pružanja obuka i konsultantskih usluga u oblasti projektnog planiranja i upravljanja, koje nude besplatno uz podršku stranih donatora. Finansiranje po projektima utiče na finansijsku stabilnost organizacija, pa samim tim i na njihov kapacitet da obezbijede kontinuitet u pružanju usluga bez smanjivanja broja zaposlenih. Usluge OCD-a se po pravilu nude i članovima van interesne zajednice, bez diskriminacije…

Infrastruktura sektora

 

›› Infrastruktura koja podržava sektor OCD-a nije se bitno promijenila u 2019 godini.

Centar za razvoj nevladinih organizacija (CRNVO) upravlja Resursnim centrom, koji je servisni centar za svakodnevnu podršku organizacijama civilnog društva, ali i pojedincima aktivistima i aktivistkinjama u vidu programa za jačanje kapaciteta, help-desk usluga, istraživanja, organizovanja javnih skupova, sajmova i konferencija. Uz finansijsku podršku EU, CRNVO je uspostavio i četiri lokalna resursna centra: NVO Bonum iz Pljevalja, NVO Nada iz Herceg Novog, Novi Horizont iz Ulcinja i Bjelopoljski demokratski centar…

Javni imidž

 

›› Javni imidž sektora OCD-a se nije značajno izmijenio u 2019. godini. Prema godišnjem istraživanju Centra za demokratiju i ljudska prava (CEDEM), povjerenje javnosti u OCD-e je iznosilo 39.3% u decembru 2019. godine, što predstavlja blagi pad povjerenja u odnosu na 41.2 % koliko je izmjereno u decembru 2018. godine. Građani znaju ko su lideri istaknutijih OCD-a.

Pojedine medijske kuće su nastavile sa narušavanjem javnog imidža OCD-a i tokom 2019. godine. U pokušaju da se diskredituje civilni sektor, objavljena je serija tekstova u kojima se navode milioni eura koje su država i EU opredijelile…

© 2020 Centar za demokratsku tranziciju