Organizacioni kapaciteti

›› Nije došlo do značajnih izmjena organizacionih kapaciteta OCD-a u toku 2019. godine. Većina OCD-a u Crnoj Gori su male organizacije ograničenih kapaciteta koje djeluju na lokalnom nivou. OCD većih kapaciteta djeluju na nacionalnom nivou, a u fokusu njihovih aktivnosti su teme iz oblasti vladavine prava i ljudskih prava. OCD se uglavnom finansiraju po projektima, te su nekada prinuđene da svoje aktivnosti prilagođavaju onome što potencijalni donatori definišu kao prioritete.

U fokusu rada većine OCD-a i dalje nije izgradnja interesne zajednice. OCD koje pružaju usluge održavaju redovnu komunikaciju sa svojom interesnom zajednicom. OCD koje se bave zaštitom životne sredine uživaju značajnu podršku svojih lokalnih zajednica. Na primjer, tokom 2019. godine, građani i predstavnici civilnog sektora su zajednički protestovali protiv izgradnje vojnog poligona na planini Sinjajevina, hidroelektrane na rijeci Bukovici i sječe parka u Baru.

Većina OCD ima razvijenu internu strukturu jer ih na to obavezuje zakon. Nevladina udruženja moraju imati skupštinu i ovlašćenog zastupnika. Nevladine fondacije osnivaju upravni odbor i takođe moraju imati ovlašćenog zastupnika. Statutom se mogu predvidjeti i druga upravljačka tijela fondacija i udruženja.

Strateško planiranje rada je i dalje praksa samo većih OCD-a. Druge OCD sprovode samo projektna planiranja. Na zahtjev donatora, OCD sprovode monitoring i evaluaciju projekata.

U Crnoj Gori nema zvaničnih podataka o tome koliko ljudi zapošljavaju OCD i kolika je njihova prosječna zarada. Zakon o radu tretira OCD poput ostalih poslodavaca, a većina organizacija ne može da obezbijedi dugoročne radne angažmane, jer se mahom finansiraju po projektima. I dalje se sprovodi Vladin program stručnog osposobljavanja lica sa stečenim visokim obrazovanjem na koji mogu da se prijave i OCD i time obezbijede pripravnike na period od devet mjeseci.

Vlada je utvrdila predlog zakona o volontiranju u novembru 2019. godine, i on je krajem godine bio u skupštinskoj proceduri. Predlogom se uspostavlja novi koncept volontiranja, koje se definiše kao dobrovoljno i besplatno ulaganje vremena, znanja i vještina kojima se obavljaju aktivnosti u korist drugog lica ili za opštu dobrobit društva. Predlogom je predviđeno da se ugovor o volontiranju ne mora zaključiti ukoliko volontiranje traje do deset satisedmično.

Prema Uporednoj analizi javnog mnjenja o filantropiji na Zapadnom Balkanu, koju je izradila mreža SIGN i objavila u oktobru 2019. godine, učešće pojedinaca u akcijama usmjerenim na opšte dobro se značajno povećalo u posljednjih šest godina u Crnoj Gori. U 2018. godini, 12 odsto ispitanika odgovorilo je da učestvuje u takvim akcijama jednom mjesečno, što je nagli porast u odnosu na 2.8 procenata koliko je zabilježeno 2012. godine. Slično tome, udio onih koji su učestvovali u više ovakvih akcija tokom jedne godine se povećao se sa 15.3 na 50 procenata. Pored toga, došlo je i do značajnog porasta broja ispitanika koji su izrazili namjeru da ubuduće uzmu učešća u aktivnostima za opšte dobro – sa skoro 50 na 64 odsto.

Većina OCD je opremljena osnovnom informaciono-komunikacionom tehnologijom (IKT), kao što su računari, telefoni i pristup internetu. Međutim, značajan broj OCD nema izrađene sopstvene internet stranice. Pojedine OCD taj nedostatak nadomještavaju kreiranjem svojih naloga na društvenim mrežama. OCD većih kapaciteta nastoje da obezbijede veću vidljivost svojih aktivnosti i proizvoda tako što rade na razvijanju svog vizuelnog identiteta i sadržaja koje dijele putem društvenih mreža, kao što su Facebook, Twitter i Instagram. Pojedine OCD imaju službenika za komunikacije koji rukovodi razvojem IKT proizvoda, dok je za druge OCD oblast komunikacija sastavni dio projektnih zadataka.

 

* Izjava o odricanju odgovornosti: Ovdje su iznesena mišljenja panelista i drugih istraživača u projektu i ne odražavaju nužno stavove USAID-a ili FHI 360.

Indeks održivosti OCD-a je analitički instrument koji mjeri napredak civilnog sektora u regionu Centralne i Istočne Evrope i Evroazije.

››  Indeks ispituje sveukupno okruženje za razvoj civilnog društva,
kroz sedam dimenzija. ‹‹

© 2020 Centar za demokratsku tranziciju