›› Uvod

›› Politička kriza u Crnoj Gori je obilježila i 2019. godinu, kroz nastavak bojkota parlamenta i nepovjerenje građana u izbore. Iako su planirane izmjene izbornog zakonodavstva radi otklanjanja mnogih njegovih nedostataka uoči parlamentarnih izbora koji su planirani za 30. avgust 2020. godine, do toga nije došlo.

U januaru 2019. godine, javnost je uzburkao skandal vezan za finansiranje vladajuće partije, Demokratske partije socijalista (DPS). Odbjegli kontroverzni biznismen koji je pod finansijskom istragom specijalnog tužilaštva iz Londona iznosio u javnost da je godinama donirao značajna sredstva DPS-u. Takođe je iznio i niz optužbi na račun lidera DPS-a, koji je ujedno i predsjednik Crne Gore. Nakon objavljivanja video zapisa na kom se vidi kako predaje novac visokom funkcioneru DPS-a i bivšem gradonačelniku Podgorice, građani su počeli da organizuju proteste u Podgorici jednom sedmično. Posljednji protest je bio organizovan u septembru 2019. godine.

Krajem 2018. godine, Evropska unija (EU) je podržala napore da se obnovi politički dijalog kroz osnivanje parlamentarnog Odbora za sveobuhvatnu reformu izbornog i drugog zakonodavstva. Odbor je osnovan u novembru 2018. godine, a u njegov sastav su ušli članovi svih partija koje nijesu učestvovale u bojkotu parlamenta, kao i pet pridruženih članova iz civilnog sektora i akademske zajednice. Zbog bojkota opozicije, Odbor ipak nije bio u potpunosti funkcionalan dok mu se u oktobru 2019. godine nije pridružila Demokratska Crna Gora, druga po redu najveća opoziciona stranka u zemlji, čime je stvorena mogućnost za ostvarivanje dvotrećinske većine za usvajanje zakona. Demokratska Crna Gora je potom u decembru napustila Odbor, nakon što je parlamentu podnijet politički delikatan Predlog zakona o slobodi vjeroispovijesti ili uvjerenja i pravnom položaju vjerskih zajednica. Zakon je usvojen u Skupštini na samom kraju 2019. godine, uprkos protivljenju Srpske pravoslavne crkve.
Donošenje zakona je podgrijalo političke tenzije, dovelo do nasilnih incidenata u parlamentu i podstaklo Srpsku pravoslavnu crkvu da organizuje proteste širom zemlje.

Do kraja 2019. godine, Crna Gora je otvorila trideset dva od trideset tri poglavlja u pregovorima o pristupanju EU. Poglavlje 27 – Životna sredina i klimatske promjene je otvoreno u decembru 2018. godine, čime je preostalo otvaranje poglavlja 8 koje se tiče konkurencije.

U 2019. godini se ukupna održivost OCD-a nije promijenila, pa samim tim ni rezultati za svih sedam dimenzija.

Ministarstvo javne uprave upravlja Registrom nevladinih organizacija. U smislu zakona u Crnoj Gori, izraz nevladine organizacije obuhvata i nevladina udruženja i nevladine fondacije. Registar sadrži podatke o nazivu, djelatnosti, sjedištu, ovlašćenim licima i osnivačima svake registrovane NVO. Prema podacima dobijenim od Ministarstva javne
uprave, u januaru 2020. godine je bilo registrovanih 5.389 udruženja, 208 fondacija i 119 stranih NVO-a u Crnoj Gori. Prema Strategiji unapređenja podsticajnog okruženja za djelovanje NVO, većina nevladinih organizacija se bavi temama iz oblasti kulture, zaštite ljudskih i manjinskih prava, umjetnosti, institucionalnog i vaninstitucionalnog obrazovanja, poljoprivrede i ruralnog razvoja i socijalne i zdravstvene zaštite.

* Izjava o odricanju odgovornosti: Ovdje su iznesena mišljenja panelista i drugih istraživača u projektu i ne odražavaju nužno stavove USAID-a ili FHI 360.

Indeks održivosti OCD-a je analitički instrument koji mjeri napredak civilnog sektora u regionu Centralne i Istočne Evrope i Evroazije.

››  Indeks ispituje sveukupno okruženje za razvoj civilnog društva,
kroz sedam dimenzija. ‹‹

© 2020 Centar za demokratsku tranziciju